Η πτώχευση μικρού αντικειμένου αποτελεί ειδική διαδικασία του Πτωχευτικού Κώδικα, ρυθμιζόμενη στα άρθρα 172 έως 188 του Ν. 4738/2020 («Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας»).
Πρόκειται για μια απλουστευμένη μορφή πτώχευσης, που σχεδιάστηκε για οφειλέτες με περιορισμένο ενεργητικό, κύκλο εργασιών και αριθμό εργαζομένων, ώστε να προσφέρει πιο γρήγορη και οικονομική απαλλαγή από χρέη και να ενισχύσει τη δεύτερη ευκαιρία στην οικονομική δραστηριότητα.
Με τον ίδιο νόμο, η δυνατότητα πτώχευσης επεκτάθηκε πλέον και σε ιδιώτες – φυσικά πρόσωπα χωρίς εμπορική ιδιότητα, τα οποία παλαιότερα δεν μπορούσαν να πτωχεύσουν.
Προηγουμένως, οι υπερχρεωμένοι ιδιώτες καλύπτονταν από τον Ν. 3869/2010 (νόμος Κατσέλη), ο οποίος καταργήθηκε με την εφαρμογή του νέου Πτωχευτικού Κώδικα.
Σήμερα υπάρχει ενιαίο πλαίσιο για τη ρύθμιση και απαλλαγή χρεών, τόσο για επιχειρήσεις όσο και για ιδιώτες.
Τι σημαίνει «πτώχευση μικρού αντικειμένου»
Η διαδικασία αφορά οφειλέτες που πληρούν τα κριτήρια του άρθρου 172 Ν. 4738/2020, δηλαδή μικρές επιχειρήσεις ή φυσικά πρόσωπα με περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα.
Για να θεωρηθεί κάποιος επιλέξιμος, πρέπει να πληροί όλα τα παρακάτω:
- Ενεργητικό έως €350.000,
- Ετήσιο κύκλο εργασιών έως €700.000,
- Έως 10 εργαζομένους,
- Και να βρίσκεται σε παύση πληρωμών, σύμφωνα με το άρθρο 176 Ν. 4738/2020, δηλαδή:
να μην καταβάλλει τουλάχιστον το 60% των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών του προς Δημόσιο, ΕΦΚΑ ή χρηματοδοτικά ιδρύματα για διάστημα άνω των έξι (6) μηνών,
εφόσον η μη εξυπηρετούμενη οφειλή υπερβαίνει τις €30.000.
Η διαδικασία υπάγεται στο Πρωτοδικείο του τόπου κατοικίας ή της έδρας του οφειλέτη και διενεργείται μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας (ΗΜΦ).
Η δημοσίευση της αίτησης στο ΗΜΦ ισοδυναμεί με κατάθεσή της και σηματοδοτεί την έναρξη της διαδικασίας.
Πώς εξελίσσεται η διαδικασία
Η πτώχευση μικρού αντικειμένου έχει απλοποιημένο χαρακτήρα, χωρίς ακροαματική διαδικασία και χωρίς τα σύνθετα στάδια της “κλασικής” πτώχευσης.
Η πορεία περιλαμβάνει:
- Υποβολή αίτησης μέσω του ΗΜΦ, που δημοσιεύεται και καταχωρείται αυτόματα.
- Έλεγχο προϋποθέσεων από το Πρωτοδικείο (όρια ενεργητικού, κύκλου εργασιών, προσωπικού).
- Απόφαση για κήρυξη πτώχευσης, εφόσον υπάρχει επαρκής περιουσία για την κάλυψη των εξόδων.
- Ορισμό συνδίκου, ο οποίος διαχειρίζεται την πτωχευτική περιουσία και προβαίνει, αν χρειάζεται, σε εκποίηση στοιχείων.
- Αν η περιουσία δεν επαρκεί ούτε για τα έξοδα, η πτώχευση δεν κηρύσσεται και ο οφειλέτης καταχωρείται μόνο στο ΗΜΦ, χωρίς ορισμό συνδίκου.
- Απαλλαγή του οφειλέτη από τα χρέη, μετά την ολοκλήρωση της εκποίησης ή την πάροδο του χρόνου που ορίζει ο νόμος.
Η διάρκεια εξαρτάται από το αν υπάρχει περιουσία προς εκποίηση:
- Όταν υπάρχει περιουσία, η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί συντομότερα, με την περάτωση της ρευστοποίησης.
- Όταν δεν υπάρχει περιουσία, η απαλλαγή του οφειλέτη επερχεται μετά από τρία (3) έτη από την κήρυξη της πτώχευσης.
Βασικές διαφορές από την “κλασική” πτώχευση
Η πτώχευση μικρού αντικειμένου διαφοροποιείται από την κλασική πτώχευση κυρίως ως προς:
- Ταχύτητα:
Η εξέταση της υπόθεσης γίνεται χωρίς ακροαματική διαδικασία και ολοκληρώνεται σε σημαντικά συντομότερο χρόνο, καθώς η απόφαση εκδίδεται βάσει εγγράφων. - Κόστος:
Τα δικαστικά και διαχειριστικά έξοδα είναι μειωμένα, αφού η διαδικασία είναι απλουστευμένη και απαιτεί λιγότερες ενέργειες εκκαθάρισης. - Διαδικασία:
Η αίτηση υποβάλλεται και δημοσιεύεται μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας (ΗΜΦ), το οποίο αντικαθιστά μεγάλο μέρος της γραφειοκρατίας που συναντάται στην κλασική πτώχευση. - Έκταση εκποίησης:
Η εκκαθάριση περιορίζεται στις απολύτως αναγκαίες πράξεις, αφού συνήθως υπάρχει μικρή ή καθόλου περιουσία, και ο σύνδικος ενεργεί σε πιο απλουστευμένο πλαίσιο σε σχέση με την κλασική διαδικασία.
Πότε συμφέρει η πτώχευση μικρού αντικειμένου
Η επιλογή αυτή είναι συχνά συμφέρουσα όταν:
- Ο οφειλέτης δεν διαθέτει περιουσία για ρευστοποίηση.
- Υπάρχει πλήρης και μόνιμη αδυναμία πληρωμών.
- Έχουν αποτύχει εναλλακτικές επιλογές (π.χ. Εξωδικαστικός Μηχανισμός ή διαπραγμάτευση με servicer).
- Στόχος είναι η οριστική απαλλαγή και η δυνατότητα νέας αρχής.
Πλεονεκτήματα
- Απλοποιημένη διαδικασία ενώπιον του Πρωτοδικείου.
- Μειωμένα κόστη και λιγότερη γραφειοκρατία.
- Ταχύτερη απαλλαγή όταν υπάρχει περιουσία.
- Ενιαίο πλαίσιο για επιχειρήσεις και ιδιώτες.
- Δεύτερη ευκαιρία χωρίς πολύχρονη εκκαθάριση.
Τι πρέπει να προσέξετε
Παρά τα πλεονεκτήματα, η πτώχευση μικρού αντικειμένου δεν είναι για όλους. Πριν την αίτηση πρέπει να εξεταστούν:
- Αν η ρευστοποίηση περιουσίας θα αποφέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα.
- Αν η καταχώριση στο ΗΜΦ επηρεάζει την πιστοληπτική εικόνα.
- Αν υπάρχουν εγγυητές ή συνυπόχρεοι που δεν απαλλάσσονται.
- Αν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις όπως ο Εξωδικαστικός ή η διαμεσολάβηση.
Παράδειγμα στην πράξη
Ελεύθερος επαγγελματίας με οφειλές €150.000,
χωρίς ακίνητη περιουσία και με ανενεργή δραστηριότητα,
μπορεί να αιτηθεί πτώχευση μικρού αντικειμένου.
Αν γίνει δεκτή η αίτηση, καταχωρείται στο ΗΜΦ και απαλλάσσεται από τις οφειλές του μετά την πάροδο τριών ετών.
Αντίθετα, αν υπήρχε περιουσία προς εκποίηση, η απαλλαγή θα μπορούσε να επιτευχθεί νωρίτερα, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Συμπέρασμα
Η πτώχευση μικρού αντικειμένου, όπως προβλέπεται στα άρθρα 172–188 Ν. 4738/2020,
προσφέρει μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία για όσους βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο.
Είναι μια διαδικασία πιο απλή, οικονομική και γρήγορη, χωρίς να απαιτείται μακροχρόνια εκκαθάριση.
Ωστόσο, χρειάζεται προσεκτική εκτίμηση των δεδομένων και εξειδικευμένη καθοδήγηση πριν την υποβολή αίτησης.
Η ομάδα της SolvDebt – Σύμβουλοι Ρύθμισης Δανείων & Εξωδικαστικού
αξιολογεί κάθε υπόθεση και προτείνει τη βέλτιστη στρατηγική,
είτε πρόκειται για πτώχευση, είτε για ρύθμιση μέσω Εξωδικαστικού Μηχανισμού.
Σημείωση
Περίληψη του άρθρου δημοσιεύτηκε στο Sofokleousin.gr – “Πτώχευση Μικρού Αντικειμένου: Τι προβλέπει ο νόμος και πότε συμφέρει”, στο πλαίσιο της ενημερωτικής συνεργασίας για θέματα ρύθμισης οφειλών.
Διαβάστε επίσης: